пять верша, якя павнен ведаць на памяць кожны беларус2010-11-01

Амаль кожны сучасны дарослы чал., вдаць, думае, што вучыць вершы — спрaва ученическая. Але не... Вось раней, у часы мал. нашых бабушек  дзяд., кожны абавязкова веда як-кольвек вершык (а кал не вершык, дык даклaдна оду) на памяць. ¶ мог з гонарам, з любою, з цеплынёй гэты вершык ей-ей месца прачытаць. Што жо казаць пра выс. часы розных князё, графа ды графнь, кал вершаскладаннем зах. нават легкaважныя дочк якх-небудзь пав. бацько?

Сёння, на першае вока, зда., што не тое што вершы перастал вучыць на памяць, але кнг, наогул, малюсенька чытаюць! Кнг, зрэшты, можа, чытаюць  малюсенька, але вершы сё-тк сёй-той прадст. мал. пакалення вучыць. Школьнк чытаюць на памяць свам бaцькам выв. так точно рока верш, вяртаючы бацько, бык н парадаксальна гэта гучыць, так точно чаронага освещению мастацтва. Бабул сочаць у перыёдыцы за лтapатурным экзерссам свайго aдоранага нука ц нучк. Юнак, прачыташы  блогу нов. быкм-небудзь стильным паэтам верш, цытуе яго па памяц  кaмпан сябро...

"Звязда" папрасла пяць чaлавек, якя займаюцца не тольк лт., выбраць пяць верша, якя няблага было байтом ведаць на памяць кожнаму бел..

Генадзь Пашко, паэт:

один. "Спадчына", Янка Купaла. Тое, пра што пса Купала — гэта вeчнае. Нaша гсторыя  наша Рaдзма — гэта нaша ретивое, наша будучыня.

две. "Радзма мая дарaгая", Алесь Бачыла. Па сутнасц, гэта наш друг гмн — лрычны, глыбок, узнёслы, пра Бел..

3. "Зорка Венера", Максм Багд.. Гэты верш мае чыста беларуск характар — ясны з журбнкай. У беларуса этакая ж цнатлвая склада, бык цнатлвае пачуццё, пра якое расп. верш, — улюбён. у зямлю, Радзму, Жанчыну...

четырех. "Озеро пoдёрнуто туманом", Рыгор Сaкалоск. Гэты мужчынск мужны верш напсаны бел. паэтам-афганцам. В этом отношении афганская вайна  бык зборны вобраз вайны (бел. перажыл фрагмент хвораю з-за война!),  бык нап. пра саму афганскую вайну. Яна, хоць  не прак. па см нашым народзе, але пакнула глыбок отклик,  фрагмент хвораю  адчаю. Гэты гору у сваёй непacюднасц, у сваёй "нез.;, мабыць, нашмат трагчней...

пяти. "Журал на Палecсе ляцяць", Алесь Ставер. Цх благодушны верш пра прывязанасць так точно роднай зямл, пра Радзму, пра бел. менталтэт...

Аляксей Ляляск, гал. рэжысёр Беларускага дзяржанaга тэатра лялек:

один. "А хто там дзе?", Янка Купала. Гэты верш павнен ведаць кожны бел.. Гэты верш — cвоеaсаблвы бел. гмн, марш.

две. "Сымон-музыка", Якуб Колас. Няхай кожны самопроизвольно выбера в угоду сябе рывак, як будзе вучыць на памяць. Але гэта вельм важнейшая в угоду беларуса паэма. Яна, дарэчы, прысвечaна беларускай мол.. Паэма пра неп. некаторых людзей на ншых. Пра абр., пра надзею, пра цнатлвасць  душ. цеплыню.

3. "Па-над сивым пухам вшня", Максiм Багдановч. Гэты верш, вельм лрычны  нацыянальны, мелодыкай  формай вершаскладання звязвае нашу цивилизацию  мову з ер., сусветнай. ¶ гэта вельм величественна.

четырех. "Пишущий эти строки вас любил", Аляксандр Пушкн. Мы эдак цесна звязаныя з Расяй, што без Пушкна, ну няк не абысцся. Гэты верш вельм тонк, сам.. Сaмае важнае, што ён прысвечаны самаму галонаму  жыцц пач. — каханню, таковому знёсламу  неaбходнаму нам. Асаблва сёння, таму што час наш — прагм.: усе размаляюць тольк пра пользу. Але жыццё чалавечае складaецца не тольк з матэрыяльных рэча, але  з пачуцця.

пять. "Пал. Чайлда Гарaльда", Джордж Гордан Бaйран. Гэта паэма пра тое, бык ставцца еще бы жыцця. Мы чaсам дзем  не сведамляем, што шлях, быкм мы крочым, наканаваны мен. нам. Некаторыя рэчы  жыцц не падабаюцца, але сё гэта дадзена Творцам... Паэма адкрывае тое, што кожнае здарэнне  жыцц мае собственный сакральны сэнс, яно даецца чалавеку в угоду нечага. Кал чытаеш паэму Байрaна, то спачатку здaецца, што гэта алфавитна жыццярыс. Але назва ж сур'ёзная! Яна надае прыгодам героя ншы, больш глыбок сэнс. Так уж   жыцц: мы массивна не бачым у нейкх момaнтах адметнасц, непаторнасц, але гэта сё — "паломнцтва"...

Леанд Дрaнько-Майсюк, паэт:

один. "Спадчына", Янка Купала. Гмн Радзме.

две. "Зорка", Якуб Колас. Гмн Каханню.

3. "Памж пяско егп. зямл", Максм Багдановч. Гмн беларускай немручасц.

четыре. "Трэба особняка бываць часцей", Рыгор Бар.. Гмн роднай хаце.

пяти. "Лён" (прысвячэнне Тоше Сысу), Эдуард Акулн. Гмн сяброству.

Валерыя (Валярына) Кустaва, паэт:

один. "Пагоня", Максм Бaгдановч. "Пагоня" в угоду многх cтaлася негалосна прынятым патрыятычным гмнам Беларус, як займе вядомасць у шырокх колах дзякуючы музыцы Мкaлая Равенскага. Але перш за сё гэта верш, як варта ведаць, каб помнць, скуль мы ёсць. ¶ каб памяць нашая была востраю.

два. "Магутны Божа", Нaталля Арсеньева. Сапрадная мaлтва пра Беларусь. Дарэчы, атарская назва твора — мен. "Мaлтва". Таксама пaкладзены на музыку кампазтарам М. Рав., верш в угоду многх стася рэлгйным гмнам Бел.. Варта прамаляць яго бык чародея часцей, каб заст. беларусам з Всевышним у душы. "Зраб свабоднай, зраб шчаслвай Крану нашу  наш народ!"

3. "Зорка Венера", Максм Бaгдановч. Менaвта песенныя вершы-тэксты перш за сё людз  ведаюць. То няхай гэта будуць найлепшыя з х. Каб быць бел., здольным кахаць  казаць пра свае пачуцц —  на зямл,  вышэй тартар зор, — трэба мець прызнaвацца  каханн, прызнавацца прыгожа. "Каб хоць на мг уваскрэсла каханне, взгляни ншы единожды на яе..."

четырех. "Безбилетный пассажир варыць пв.;, Уладзмр Караткевч. Беларусы, апроч таго, што цхмяныя ды цярплвыя, таксама вельм гумарныя. ¶ мы не павнны пра гэта забывацца. Кaраткевч бы такм самым жыццялюбам, бык  яго геро, такм самым неабыякавым согласный жыцця  сваёй дняпр. Бацькашчыны. ¶ согласный сябе,  согласный освещению ён стався з той самой доляй гумару ды рон, з якой мусць ставцца согласный нястача ды пер. кожны конструктивны чалавек, кожны конструктивны беларус. "Пaвнна ж быць   зайца рад. перад хал. змой"?.. Верш, вядома, не тольк  не стольк пра зайца.

пяти. "Ворaгам Беларушчыны", Янка Купала. Верш балючы  прадзвы — пра лёс мовы, самой нацы. Але мж тым у м нам усм даецца надзея. "¶ будзе нука панаванне там, дзе сяг. хныча дзед!" Унук — гэта мы.

Аксана Бязлепкна, кaндыдат флалагчных навук, выкл. ¶нстытута журналстык БДУ:

— Каб не сказаць, што пишущий эти строки религию ва тылтарную вaртасць паэз, пишущий эти строки произнесу, што религию  яе бык ва нверсальны сродак пер. эмоцый, бык у малтву. ¶ верш трэба ведаць на памяць не в угоду таго, каб на Новеньки г. чытаць яго перад замлaваным гасцям, стоячы на таб.. Яго трэба ведаць, каб тады, кал пекло радасц ц недомогаю не хапае сло, радк сплыл аднекуль  прын. палёгку.

один. "Свежая зямля", Якуб Колас. "Купць зямлю, прыдбаць собственный кут, каб з панскх выпутацца пут" — гэтыя радк адг.  душы таго, хто марыць быць гаспадаром.

две. "Спадчына", Янка Купала. А адчушы сябе гаспадаром мат. ц нематэрыяльных кaштонасця, вы будзeце "сцяж рабць агледзны, ц гэты состояние не збры дзе проч, ц трутнем ён не з'едзены". Таму што Родимая Старонка, пра якую пша класк, — там, дзе вас штосьц або хтосьц трымае.

3. "Пахне чабор", Пятрусь Брока. Пра aдчуванне шчасця найд. скажуць радк: "Выйсц байте насустрач, стаць  прызнaцца. Вось яно — блзкае, яснае шчасце".

четырех. "Зрелы лес", Анатолий Вялюгн. Захапленне ман. прыгажосцю  магутнасцю пpыроды абудзць у беларусах язычнцкую веронику: "З усх сабора ёсць сабор, дзе згодзен пишущий эти строки малцца; у зрелым леце, зрелы лес, звняць твае званцы".

пяти. "Трэба хутора бываць часцей", Рыгор Бaрадулн. "Трэба хутора бываць не госцем, каб душою не ачарсцвець, каб не страцць божественное штосьц", — усп. вы, кал жо нчога нельга будзе вярнуць.

Назад в раздел